خلاصه:
آدامسهای بدون قند به دلیل فوایدشان برای سلامت دهان، روز به روز محبوبتر میشوند. آدامس به تحریک تولید بزاق کمک میکند که به عنوان یک دفاع طبیعی عمل کرده و اسیدهای تولید شده توسط باکتریهای دهانی و شکر موجود در غذاها را خنثی کرده و باعث تقویت دندانها میشود. این مقاله مکانیسمهایی را که در آنها آدامس بدون قند به بهداشت دهان کمک میکند و شواهد مطالعات بالینی که از استفاده آن به عنوان مکملی برای مراقبتهای منظم دندانپزشکی پشتیبانی میکنند، بررسی میکند.
مقدمه:
پوسیدگی دندان یکی از شایعترین بیماریهای مزمن در سراسر جهان است. پس از خوردن غذا، سطوح دندان به اسیدهایی که توسط متابولیسم باکتریها از شکرها تولید میشود، معرض میشوند و این اسیدها به تدریج مینای دندان و عاج آن را از بین میبرند، که باعث ایجاد حفرهها میشود. لایه پلاک دندانی—یک فیلم چسبناک غنی از باکتریها—به طور مداوم روی دندانها تشکیل میشود و نقش حیاتی در پوسیدگی دندانها و بیماریهای لثه دارد. مدیریت مؤثر بیوفیلم دهانی و تماس با اسید برای حفظ سلامت دندانها ضروری است.
آدامس بدون قند و سلامت دهان:
آدامس بدون قند روشی مؤثر و در دسترس برای کمک به بهداشت دهان است. این آدامس با تحریک ترشح بزاق، که به عنوان یک دفاع طبیعی عمل کرده و اسیدها را بافر میکند و باعث ترمیم مجدد سطوح دندانها میشود، به بهبود سلامت دهان کمک میکند. افزایش جریان بزاق همچنین به طور مکانیکی مواد غذایی و پلاک دندانی را از روی دندانها پاک میکند. حمله اسیدی به دندانها به ویژه بعد از غذا خوردن برجستهتر است، چرا که باکتریهای پلاک شکر را به اسیدهایی تبدیل میکنند که مواد معدنی دندانها را حل میکنند. مصرف منظم آدامس بدون قند به مدت ۵ تا ۲۰ دقیقه بعد از غذا، دو یا سه بار در روز، میتواند به کاهش تماس با اسید، کاهش تجمع پلاک و کاهش التهاب لثهها کمک کند.
مکانیزمهای عملکرد:
دو عامل اصلی که باعث اثربخشی آدامس بدون قند در بهداشت دهان میشوند عبارتند از::
- تحریک بزاق: جویدن آدامس جریان بزاق را افزایش میدهد که موجب بالا بردن pH دهان و تقویت فرآیندهای ترمیم مجدد طبیعی میشود.
- استفاده از شیرینکنندههای غیر پوسیدگیزا: جایگزینهای شکر مانند زایلیتول و فسفات کلسیم آمورف (CPP-ACP) که به عنوان ریکالدنت شناخته میشود، به تقویت مینای دندان کمک کرده و باکتریهای ایجادکننده پوسیدگی را مهار میکنند.
شواهد بالینی:
مطالعات مختلف اثرات مثبت آدامسهای بدون قند در کاهش پوسیدگی دندان را نشان دادهاند. یکی از آزمایشهای تصادفی کنترلشده برجسته نشان داد که کودکانی که آدامس بدون قند میجویدند، حفرههای کمتری نسبت به کودکانی که آدامس نمیجویدند داشتند. در مطالعه دیگری که در آن دانشآموزان به مدت ۱۰ دقیقه بعد از صبحانه و ناهار آدامس بدون قند جویدند، کاهشهای قابل توجهی در تشکیل پلاک و میزان پوسیدگی دندانها پس از چهار ماه مشاهده شد.
بستهبندی و ترجیحات مصرفکننده:
بستهبندی نوآورانه، مانند بستههای بلیستر و قوطیهای قابل resealable، تازگی آدامسهای بدون قند را با جلوگیری از جذب رطوبت و آلودگی بین تکهها حفظ میکند. این نوع بستهبندیها راحتی مصرفکننده را افزایش داده و تقاضا برای آدامسهای بدون قند را به ویژه به دلیل قابلیت حمل و بهداشتی بودن بیشتر میکند.
نتیجهگیری:
آدامس بدون قند یک راهکار مؤثر برای کمک به بهداشت دهان است، به ویژه زمانی که مسواک زدن ممکن نیست، مانند هنگام سفر یا بیرون از خانه. از طریق تحریک بزاق و استفاده از شیرینکنندههای مفید مانند زایلیتول و CPP-ACP، آدامس بدون قند به کاهش حملات اسیدی، مهار باکتریهای مضر و تقویت ترمیم مینای دندان کمک میکند. در دسترس بودن آن در بستهبندیهای بهداشتی، نقشش را در روتینهای روزانه بهداشت دهان و دندان تقویت میکند.
منابع:
PMC article on sugar-free gum and oral health
Dental Health Organization: Sugar-Free Chewing Gum
Colgate Oral Health: Is Chewing Gum Good for Your Teeth?
IntechOpen chapter on oral health and chewing gum
پایگاههای داده :
BIOMED CENTRAL, COCHRANE ORAL HEALTH REVIEWS, COCHRANE LIBRARY, DIRECTORY OF OPEN ACCESS JOURNALS, EXPANDED ACADEMIC ASAP PLUS, META REGISTER OF CONTROLLED TRIALS, BIBLIOGRAFIA BRASILEIRA EM ODONTOLOGIA (BBO), LITERATURA LATINO-AMERICANA E CARIBENHA EM CIÊNCIAS DA SAÚDE (LILILACS).
